Pen een vlotte tekst in 3 stappen

Bijt je je tanden soms stuk op teksten? Worstel je weleens met woorden? Look no further! Voor het schrijven van stukken bestaat er een simpele, snelle en efficiënte methode die je in een paar simpele stappen een resultaat oplevert waarmee je best tevreden kan zijn. (En nee, zo snel ben ik over het algemeen niet tevreden)

(artikel van 776 woorden = 6 minuten leestijd) 

1. CREËREN

Niks zo intimiderend als een blanco blad en dus is het kwestie om daar zo snel mogelijk vanaf te geraken. Verzamel alle beschikbare info en voer alles in wat je denkt nodig te hebben. Zo kan je snel een inventaris opmaken en bepalen welke elementen je uiteindelijke tekst zullen vormen. Zet alles in losse alinea’s achter elkaar, zonder je druk te maken over volgorde of samenhang, zodat je snel een eerste digitale neerslag hebt.

Terwijl je hiermee bezig bent, hou je ogen en oren open voor een ‘kapstok’ om je stuk aan op te hangen. Een goeie invalshoek werpt vaak een centrale vraag op, die je in staat stelt om het onderwerp met het antwoord op een originele of leuke manier te belichten. Je eigen verwondering is hierbij meestal een prima criterium: over welk element heb je een wow-gevoel (of kan je anderen ‘wow’ laten denken)?
Hebbes? Dát is het gezichtspunt van waaruit je het skelet van je stuk kan zien liggen. Probeer hier meteen een en ander aan op te hangen zodat je de mogelijkheden in kaart kan brengen.
Meestal kan je op basis van je invalshoek al een (voorlopige) titel boven je stuk plakken. Een quote, samenvatting of vraag is hiervoor het meest geschikt.

Heb je een invalshoek waarvan je 90% zeker bent dat hij werkt? Schuif alles aan de kant en ga iets anders doen, terwijl je onderbewustzijn verder gaat met het structureren van de opgenomen info (heerlijk toch?).
Hou potlood en papier bij de hand voor invallen.

Tip 1: Eerst creëren, dan pas redigeren!

2. STRUCTUREREN

Gebruik je invalshoek voor het pennen van een bevlogen intro. Een goede intro grijpt de lezer meteen bij de keel. Hoewel er geen vaste regels voor bestaan, zijn er uiteraard wel trucs, zoals: maak je inleiding niet te lang en kies voor afwisseling (zinslengte, structuur). Spreek de lezer (ook letterlijk) aan, zorg ervoor dat je invalshoek duidelijk naar voren komt en stop er een element in dat verrast, ontroert of herkenbaar is. Een citaat of stelling is hiervoor heel geschikt.

Klaar? Lees je intro enkele malen hardop voor om te horen of er een ritme in zit dat klopt. Wees streng, want dit hoopje woorden vormt samen met de koppen het belangrijkste deel van je tekst.

Nu is het kwestie van alles in elkaar te puzzelen. Hak alles eerst in grote, daarna in kleinere blokjes en experimenteer met de volgorde. Trek zinnen en concepten uit elkaar, ga op zoek naar de meest logische plaats voor elk stukje info.
Als je een mooie zin ziet, schuif je hem erin. Maar zweten op zinswendingen moet je hier en nu nog niet doen. Let nog niet op details, maar hou het grote geheel in de gaten. Probeer logische onderverdelingen te zien en markeer waar een tussentitel op zijn plaats zou staan. Als de structuur goed zit, komt de plaatsing en benoeming van de tussentitels vanzelf. Werk ook naar een meer definitieve titel toe. Vaak kom je hem op dit moment ergens gewoon stomweg tegen in de tekst.
Sta open voor verrassingen!

Tip 2: Goed begonnen is écht half gewonnen.

3. REDIGEREN

Dit is het moment waarop je alles ook meer in detail op zijn plaats laat vallen, overtollige zinnen en zinsdelen schrapt, en op zoek gaat naar de juiste woorden. Als je hiervoor al een béétje oog had in de vorige stadia, valt dit best mee.
Vermijd opeenvolgingen van kleine woordjescliché’sherhalingen en onnodige uitweidingen. Kies voor afwisseling en rijke beelden (die bij elkaar aansluiten), maar verlies nooit je structuur uit het oog. Breng je stopwoorden in kaart en schrap er 85% van. Synoniemensites kunnen je onvermoede richtingen uitwijzen.

Je doel is een tekst die je van begin tot eind kan doorlezen zonder ergens te blijven hangen, zowel wat gedachtensprongen als opeenvolgende klanken betreft. Een goedgeschreven tekst leest als een trein en sleurt de lezer (desnoods schoppend en schreeuwend) mee tot het eind van de rit.
Hardop lezen is een handige truc om te zien of je stem nergens hapert.

Denk je dat je tekst af is? Druk hem af en lees hem nog eens helemaal door op tik- en taalfouten. Op papier zie je veel meer dan op een computerscherm.
Denk je nog altijd dat je klaar bent? Leg je tekst minstens een uur (maar in het ideale geval een dag) opzij en lees hem daarna nog eens met ‘frisse ogen’. Je zal versteld staan van wat je nog allemaal opmerkt.
‘Verse ogen’ komen trouwens van pas in elk stadium in dit stappenproces. Even iets anders gaan doen levert je een frisse blik op die onbetaalbaar is.

Tip 3: ‘Ververs’ geregeld je ogen.

Misschien ga ik nog weleens dieper in op elke fase of op andere hulpmiddelen bij het schrijven, maar voorlopig kan je hiermee écht aan de slag. Dus vlei je kont neer en schrijf!

Of, als je dat nog altijd niet ziet zitten: vraag mij om je gedachten in een tekst te gieten.
Met woorden spelen is niet alleen mijn job, maar ook mijn favoriete tijdverdrijf.


BK2


Reacties (0)

Reageer!

Voeg een reactie toe

* required

This is a unique website which will require a more modern browser to work!

Please upgrade today!